ماه گرفتگی

عکاس: محمود کریمی

۱۱ بهمن امسال در بیشتر مناطق ایران ماه کامل به شکلی طلوع کرد که در تمام سایه زمین قرار داشت. این ماه گرفتگی از دو جهت بسیار جذاب بود، نخست اینکه ماه در حضیض مداری قرار داشت و دوم دو ماه کامل قمری در تقویم میلادی روی میداد که به آبی ماه آبی می گفتند. تصویر این هفته نیز به همین رویداد زیبا اختصاص دارد که در شرق ایران تهیه شده است.
بیشتر بدانیم :
ماه گرفتگی یا خسوف زمانی اتفاق می‌افتد که ماه در فاز کامل (بدر) و در حال عبور از بخشی از سایه زمین باشد. سایه زمین در واقع از دو قسمت مخروطی شکل درست شده است که یکی در داخل دیگری قرار دارد. بخش خارجی یا نیم سایه‌ای منطقه‌ای است که زمین فقط قسمتی از پرتو‌های خورشید را مسدود می‌کند و مانع از رسیدن آنها به ماه می‌شود. در مقابل بخش درونی یا قسمت سایه، ناحیه‌ای است که زمین مانع از رسیدن تمام پرتوهایی می‌شود که از خورشید به ماه می‌رسد. سایه زمین به شکل یک مخروط است که قاعده آن مقطع زمین و طول متوسط آن یک میلیون و ۳۸۰ هزار کیلومتر است. طول این سایه، بر اثر تغییر فاصله زمین از خورشید تا حدود ۴۰ هزار کیلومتر نسبت به مبدا متوسط تغییر می‌کند. خسوف زمانی اتفاق می‌افتد که ماه وارد مخروط سایه زمین شود. با توجه به جابجایی ماه در مدار، همواره ۲ هفته قبل یا بعد از خورشید گرفتگی امکان گرفتگی ماه هم وجود دارد.